دستگاه تزریق بادی پلاستیک چیست؟
دستگاه تزریق پلاستیک بادی یا قالب گیری بادی اکستروژن (Extrusion Blow Molding) نوعی ماشین صنعتی است که برای تولید قطعات پلاستیکی توخالی، مانند بطری ها و ظروف پلاستیکی، به کار می رود. عملکرد آن بر پایه ذوب مواد اولیه پلاستیکی، اکسترود کردن (فشار دادن مواد مذاب از درون قالب) و سپس دمیدن هوای فشرده به داخل آن است تا شکل قالب به خود بگیرد.
در واقع، دستگاه تزریق بادی پلاستیک با استفاده از فناوری قالب گیری بادی، پلاستیک را به صورت انبوه و در اشکال مختلف تولید می کند. برخلاف دستگاه تزریق پلاستیک معمولی که مواد مذاب را مستقیماً به درون قالب تزریق می کند، در دستگاه پلاستیک بادی ابتدا هوای فشرده به درون لوله پلاستیکی ذوب شده (پاریزون) دمیده می شود تا شکل قالب را به خود بگیرد.
راه اندازی کسب و کار مستقل، خانگی و صنعتی با خرید دستگاه تزریق بادی پلاستیک.
این دستگاه قابلیت استفاده از انواع مواد پلاستیکی مانند پلی اتیلن سبک و سنگین (HDPE و LDPE)، پلی پروپیلن (PP)، پت (PET) و پلی کربنات (PC) را دارد. همین تنوع در مواد اولیه باعث می شود بتوان با آن محصولات مختلفی با فرم ها و ضخامت های متنوع تولید کرد.
طرز کار دستگاه تزریق پلاستیک بادی
عملکرد این دستگاه در چند مرحله انجام می شود:
- پلاستیک سازی: مواد خام پلاستیکی به شکل گرانول وارد اکسترودر می شوند. در این قسمت مواد تحت فشار و حرارت بالا ذوب می گردند.
- اکستروژن: مواد مذاب از طریق بخش خروجی به نام «دای هد» به بیرون رانده شده و به صورت لوله ای (پاریزون) در می آید.
- قالب گیری: پاریزون وارد قالب دو تکه می شود و قالب بسته می گردد.
- دمیدن: هوای فشرده به داخل پاریزون دمیده می شود تا مواد به دیواره های قالب بچسبند و شکل نهایی را پیدا کنند.
- خنک کاری: قطعه پلاستیکی درون قالب خنک می شود تا استحکام لازم را پیدا کند.
- خروج از قالب: در پایان، قالب باز شده و محصول نهایی (مثلاً بطری پلاستیکی) از دستگاه خارج می شود.
به طور خلاصه، دستگاه تزریق پلاستیک بادی یکی از مهم ترین تجهیزات در صنایع تولید ظروف و قطعات پلاستیکی توخالی است که با ترکیب حرارت، فشار و قالب گیری دقیق، محصولات سبک و مقاوم تولید می کند.
بهترین سازنده دستگاه تزریق بادی پلاستیک را از اینجا ببینید. ![]()

انواع دستگاه تزریق پلاستیک بادی بر اساس ظرفیت
دستگاه های تزریق پلاستیک بادی در مدل ها و ظرفیت های مختلفی تولید می شوند. هر مدل با توجه به حجم تولید، نوع قالب و تجهیزات جانبی قابل نصب، عملکرد و جزئیات متفاوتی دارد. از رایج ترین مدل های این دستگاه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی ۴ لیتری
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی ۵ لیتری
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی ۱۰ لیتری
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی ۲۰ لیتری
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی تمام اتوماتیک
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی مخصوص تولید دبه و بشکه
- دستگاه تزریق پلاستیک بادی مخصوص تولید بطری پلاستیکی
بیشتر ببینید: اورینگ لاستیکی چیست و چگونه ساخته می شود؟
انواع دستگاه های تزریق پلاستیک بر اساس نوع عملکرد
دستگاه تزریق پلاستیک هیدرولیکی، برقی و هیبریدی.
دستگاه تزریق پلاستیک هیبریدی ترکیبی از سیستم های هیدرولیکی و برقی است. دستگاه های هیبریدی ضمن داشتن قدرت بالای سیستم هیدرولیکی، از دقت و صرفه جویی انرژی سیستم های برقی نیز بهره مند هستند و در بسیاری از کارخانه های تولید قطعات پلاستیکی مورد استفاده قرار می گیرند.

اجزای اصلی دستگاه پلاستیک بادی
دستگاه های پلاستیک بادی از بخش ها و اجزای متعددی تشکیل شده اند که هر کدام نقش مهمی در فرآیند تولید قطعات پلاستیکی دارند. در ادامه با مهم ترین قسمت های این دستگاه و وظیفه هر یک آشنا می شویم:
اکسترودر (Extruder)
اکسترودر که به آن قلب دستگاه پلاستیک بادی نیز گفته می شود، وظیفه ذوب کردن مواد پلاستیکی و تبدیل آن ها به حالت خمیری را بر عهده دارد. این بخش از اجزایی مانند سیلندر، ماردون (پیچ حلزونی)، گیربکس و موتور اصلی تشکیل شده است و مواد اولیه از طریق آن به مرحله قالب گیری هدایت می شوند.
دای هد (Die Head)
دای هد بخشی است که مواد مذاب خروجی از اکسترودر را به شکل لوله ای تبدیل می کند. این لوله که پاریزون (Parison) نام دارد، اساس کار قالب گیری بادی است و در نهایت با دمیدن هوا، شکل قالب را به خود می گیرد.
قالب (Mold)
قالب معمولاً از جنس آلومینیوم یا فولاد مقاوم ساخته می شود و وظیفه دارد پاریزون را در بر بگیرد تا شکل نهایی محصول را تعیین کند. طراحی دقیق قالب تأثیر مستقیمی بر کیفیت، ضخامت و جزئیات محصول دارد.
کمپرسور (Air Compressor)
کمپرسور هوای فشرده مورد نیاز برای دمش درون پاریزون را تأمین می کند. بدون وجود فشار هوای مناسب، شکل گیری دقیق قطعه پلاستیکی ممکن نیست.
گیره (Clamping Unit)
این قسمت مسئول باز و بسته شدن قالب است و نیروی لازم برای بسته نگه داشتن آن در زمان دمیدن هوا را تأمین می کند تا مواد مذاب از قالب خارج نشوند.
بلو پین (Blow Pin)
بلو پین قطعه ای سوزنی شکل است که وارد پاریزون می شود و هوا را به داخل آن می دمد تا پلاستیک به دیواره های قالب بچسبد و فرم نهایی را پیدا کند.
پرت کن (Deflasher)
پس از شکل گیری قطعه، ممکن است زوائدی از مواد پلاستیکی در اطراف آن باقی بماند. پرت کن وظیفه دارد پلیسه ها و مواد اضافی را از قطعه جدا کند تا محصول نهایی تمیز و یکنواخت باشد.
کویته (Cavity)
کویته به حفره های قالب گفته می شود که هر یک برای تولید یک قطعه مجزا طراحی شده اند. در قالب های چند حفره ای، هر کویته دارای یک بلو پین مستقل است تا چند محصول به طور هم زمان تولید شود.
در مجموع، هماهنگی دقیق میان این اجزا باعث می شود دستگاه پلاستیک بادی بتواند محصولاتی توخالی، سبک و مقاوم را با کیفیت بالا و در تیراژ انبوه تولید کند.
